Januari 2010 was een diepwinterse maand en bracht vooral in het noorden van het land veel sneeuw. Voor het eerst sinds 1997 kwam de gemiddelde temperatuur van een maand iets onder het vriespunt uit, De Bilt had een gemiddelde van -0,5 graden, wat 3,2 graden kouder dan normaal is. In principe waren er twee winterse periodes in het begin en het eind van de maand, alleen de tweede dekade was zachter met etmaaltemperaturen boven nul, de sneeuw smolt dan op de meeste plekken weg. Januari was niet alleen in Nederland, maar in heel Europa een duidelijk te koude maand met op veel plaatsen overlast door sneeuw en vorst.

Bron: WeerDirect - De maximumtemperatuur-afwijking van januari 2010. Het was een duidelijk te koude maand, voor het eerst sinds januari 1997 kwam de gemiddelde temperatuur onder nul uit.

Sneeuw zorgt voor problemen

De maand begon uitermate winters met sneeuw en een noordoostenwind. Aan de oostkant van een Groenlandblokkade stroomde zeer koude lucht uit de poolstreken naar het zuiden. Stabiel winterweer met zon werd hier niet, geregeld kwamen kleine lagedrukgebiedjes met sneeuw afzakken. Hierdoor kwam er vooral in het noorden van het land 10-30cm sneeuw te liggen. In het zuiden en westen lag minder sneeuw, ook omdat het door een westenwind overdag vaak licht dooide. Door de lagedrukgebiedjes was er veel bewolking, soms was het dagen achtereen somber en nevelig met lichte sneeuw of motsneeuw bij temperaturen iets onder nul. Als het even opklaarde werden snel zeer lage temperaturen gemeten: Leeuwarden en Twenthe hadden op 8 januari strenge vorst onder -10 graden. Helaas waren heldere dagen tijdens deze koude periode een uitzondering, anders had er op veel meer plaatsen geschaatst kunnen worden.

Bron: WeerDirect - Het langdurige winterweer in januari kwam door een uitzonderlijke drukverdeling, die typisch voor koude winters is.

Sneeuwjacht

Op de 9de trok een actief lagedrukgebied ten zuiden van ons land naar het noordoosten, terwijl een hogedrukgebied boven Scandinavië bleef liggen. Tussen beide gebieden kwam een harde noordoostenwind te staan die in Drenthe, Friesland en Groningen tot een heuse sneeuwjacht leidde. Sneeuwduinen bereikten een hoogte van meer dan een meter, veel binnenwegen werden afgesloten en enkele dorpen in Friesland waren zelfs even geisoleerd. Op de Waddeneilanden was het nog een stuk erger, op Ameland werden sneeuwduinen tot 2m hoogte gerapporteerd. Gelukkig viel het barre weer op een zaterdag, dus op de wegen was weinig verkeer. In Noord-Duitsland was de situatie veel erger, in Sleswig-Holstein en Mecklenburg sneeuwden wegen en spoorrails onder, Autos en een trein kwamen in de sneeuwmassas vast te zitten. Het eiland Rügen was tijdelijk van de buitenwereld afgesneden.

Bron: WeerDirect - Het koudegetal naar Hellmann (opsomming van etmaaltemperaturen onder nul) voor De Bilt, Leeuwarden, Den Helder en Twenthe. Er waren twee koudeperioden: van 1-15 Januari en van 22 tot 27 januari.

Lichte dooi

Vanaf de 12de was de ergste vorst uit de lucht, overdag steeg het kwik op veel plaatsen iets boven het vriespunt. Op de 16de trok een front met regen, voorafgegaan door sneeuw over ons land en maakte een einde aan het winterse weer. Er volgden enkele dagen met regen en temperaturen ruim boven nul, in het westen werd het op de 17de en 18de tot 7 graden gemeten.

Sneeuwbuien

Na de 20ste kwam de winter vanuit het noordoosten weer langzaam binnenlekken. Het was wel opnieuw een grijze en vaak mistige bedoeling met in het noorden ook hier en daar lichte (mot)sneeuw. De sneeuw liet wel in het noorden en oosten een nieuw sneeuwdekje achter, waarover het in de nachten van de 25ste en 26ste boven een heldere hemel flink kon afkoelen, op veel plaatsen werd strenge vorst genoteerd. De koudste temperaturen werden rond het inmiddels dichtgevroren IJsselmeer gemeten, in Stavoren werd het -15 graden. De 27ste bracht een storing uit het noorden lichte dooi met regen en sneeuw, daarna kwam er een straffe noordstroming op gang, die polaire lucht met veel sneeuwbuien aanvoerde. Lokaal viel meer dan 10cm sneeuw, bovendien werd ook onweer waargenomen. Bijzonder was ook het overtrekken van een "polar low" op de 29ste, wat met hevige sneeuwval en aan de Zeeuwse kust tot 8 Bft aanwakkerende wind gebeurde.